ධෛර්යය හා ස්වයං-නැවතීම

ධෛර්යය හා ස්වයං-නැවතීම

ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජු දවස, එක්තරා නුවණැති රජ කෙනෙක් රජකම් කළේය. එතුමාගේ රාජධානිය සරුසාර වූ අතර, ජනතාව සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් වූහ. එහෙත්, රජුගේ හදවතේ එක්තරා දුකක් විය. ඔහුට දරුවන් නොසිටියේය. ඔහු බොහෝ වෛද්‍යවරුන්, ඍෂිවරුන්ගෙන් උපදෙස් ලබා ගත් නමුත්, සෙතක් වූයේ නැත. දිනක්, රජුගේ රාජ සභාවේ එක් ඍෂිවරයෙක් පැවසුවේ, “මහරජාණෙනි, මාගේ දැනුමට අනුව, ඔබට දරුවන් ලැබීමට ඇත්තේ එකම මාර්ගයකි. එය නම්, යම් ස්ත්‍රියක් විශුද්ධ චාරිත්‍ර පිරීමෙන්, පංචශීලය ආරක්ෂා කරමින්, සතිය පිරිසිදු කරගෙන, ධර්මය අනුව හැසිරෙන්නේ නම්, ඈට දරුවෙක් ලැබෙනු ඇත. එසේම, එම දරුවා බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ආත්ම භාවයක් වනු ඇත.”

මෙය ඇසූ රජුගේ සතුටට සීමාවක් නොවීය. ඔහු තම බිසව වෙත ගොස්, මේ පුවත දන්වා සිටියේය. බිසව, ධර්මය කෙරෙහි දැඩි භක්තියක් දැරූ කාන්තාවක් වූ අතර, රජුගේ ඉල්ලීමට සතුටින් එකඟ වූවාය. එදින සිට, බිසව නියමිත චාරිත්‍ර පිරීමට පටන් ගත්තාය. ඇය දිනපතා පංචශීලය ආරක්ෂා කළ අතර, සතිය පිරිසිදු කර ගත්තාය. දාන ධර්මයෙහි නිරත වූවාය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ආත්ම භාවය තමා තුළට පැමිණෙන බව සිහිනෙන් දුටු බවද ඇය පැවසුවාය. මාස කිහිපයකට පසු, බිසව ගැබ්බර වූවාය. රජුත්, බිසවත්, රටවැසියන්ද මහත් සතුටට පත් වූහ.

කලක් ගත වන විට, බිසව එක් පිරිමි දරුවෙකුට උපත දුන්නාය. දරුවාගේ නම සිරිවර්ධන කුමරු විය. කුමරු උපතින්ම දක්ෂ, ප්‍රියමනාප, නුවණැති කෙනෙක් විය. ඔහු හැදී වැඩුනේ ආකාරයට, ධර්මානුකූලවය. රජු, කුමරුට රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ සියලු විද්‍යාවන්, ශිල්ප කියා දුන්නේය. කුමරු සියල්ල අවබෝධයෙන් ඉගෙන ගත්තේය. ඔහු කඩුව, දුන්න, කිනිස්ස වැනි ආයුධ ප්‍රගුණ කළේය. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කටයුතු, නීති රීති, ජනතා ආරක්ෂාව පිළිබඳවද ඔහු අවබෝධය ලබා ගත්තේය.

සිරිවර්ධන කුමරු විසි වන වියට එළඹෙන විට, ඔහු බොහෝ ලස්සන, දක්ෂ, බලසම්පන්න තරුණයෙකු බවට පත් විය. ඔහුගේ කීර්තිය ඈත දුර දක්වාම පැතිර ගියේය. බරණැස් රජු, සිය ජීවිතයේ අවසන් කාලයට පැමිණෙමින් සිටියේය. ඔහු සිරිවර්ධන කුමරුට රාජ්‍ය අධිකාරය භාර දීමට තීරණය කළේය. එක් දිනක්, රජු කුමරු රාජ සභාවට කැඳවා, මෙසේ පැවසීය:

“සිරිවර්ධන පුතේ, මාගේ වයස ගෙවී යමින් තිබේ. රාජ්‍ය පාලනයේ බර ඔබ වෙත පවරා දීමට මා සූදානම්. එහෙත්, රාජ්‍ය පාලනය යනු කෙතරම් බරපතල කටයුත්තක් ද යන්න ඔබ අවබෝධ කර ගත යුතුය. ඔබ හොඳ, නරක අතර තීරණය ගෙන, ජනතාවට සාධාරණ වීමට සිදු වේ. ඔබ ලෞකික ආශාවන් පාලනය කර ගත යුතුය.”

සිරිවර්ධන කුමරු, පියා වූ රජු වෙත නමස්කාර කර මින් මෙසේ පැවසීය:

“පියාණෙනි, මා ඔබ වහන්සේ පවසන දේ හොඳින් අවබෝධ කර ගත්තෙමි. මා සැමවිටම ධර්මය අනුව හැසිරී, ජනතාවට සාධාරණ වන්නෙමි. ලෞකික ආශාවන් පාලනය කර ගෙන, රාජ්‍ය පාලනයේ බර ගෞරවයෙන් දරන්නෙමි.”

රජු සතුටු විය. ඔහු සිරිවර්ධන කුමරුට රාජ්‍ය අධිකාරය භාර දුන්නේ ය. කුමරු රජ විය. ඔහු දක්ෂ, නුවණැති, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු ලෙස රාජ්‍ය පාලනය කළේය. ඔහු ජනතාවට අනා පක්ෂපාතී ලෙස සලකන ල